Każdy rynek pełni swoją funkcję w gospodarce światowej. Zrozumienie, kto handluje i dlaczego, pomaga zrozumieć, dlaczego cena się porusza.
Wielkość rynków
Szacunkowa wartość rynków światowych w bilionach dolarów. Dla forexu — obrót z jednego dnia: przewyższa roczny PKB Niemiec.
Obligacje140 bln $
Akcje115 bln $
Złoto (całe wydobyte)18 bln $
Forex: obrót 1 dnia7,5 bln $
Kryptowaluty3,3 bln $
Szacunki na koniec 2024 r.: SIFMA, World Federation of Exchanges, World Gold Council, BIS Triennial Survey 2022, CoinGecko. Zaokrąglone.
Do czego służy każdy rynek
Forex
Układ krwionośny handlu światowego
Firmy płacą za import, turyści wymieniają pieniądze, banki centralne zarządzają rezerwami. Kursy odzwierciedlają różnicę stóp procentowych i kondycję gospodarek.
Co porusza ceną
Stopy banków centralnych
Inflacja
Bilans handlowy
Około 88% wszystkich transakcji walutowych obejmuje dolara amerykańskiego.
Metale
Ochrona przed inflacją i kryzysami
Złoto od tysiącleci przechowuje wartość. Banki centralne trzymają je w rezerwach, a inwestorzy kupują, gdy rośnie niepewność.
Co porusza ceną
Realne stopy procentowe
Dolar
Zakupy banków centralnych
Całe złoto wydobyte w historii — około 216 tys. ton — zmieściłoby się w sześcianie o krawędzi ok. 22 metrów.
Energia
Paliwo gospodarki
Ropa i gaz decydują o kosztach transportu, produkcji i ogrzewania. Cena reaguje na OPEC+, zapasy i geopolitykę.
Co porusza ceną
Decyzje OPEC+
Zapasy
Popyt światowy
W kwietniu 2020 r. kontrakt terminowy na WTI po raz pierwszy spadł poniżej zera — do ok. −37 $ za baryłkę.
Indeksy
Termometr gospodarki
Indeks to koszyk największych spółek. S&P 500 obejmuje około 80% wartości giełdy USA.
Co porusza ceną
Zyski spółek
Stopy procentowe
Oczekiwania wzrostu
S&P 500 powstał w 1957 r.; w latach 2000–2024 wzrósł ponad czterokrotnie.
Akcje z USA
Kapitał dla firm
Kupując akcję, stajesz się współwłaścicielem spółki. Cena odzwierciedla oczekiwane przyszłe zyski — dlatego wyniki kwartalne są tak ważne.
Co porusza ceną
Wyniki kwartalne
Prognozy spółki
Wiadomości z branży
Pierwsze akcje na świecie wyemitowała Holenderska Kompania Wschodnioindyjska w 1602 r.
Krypto
Nowe aktywa cyfrowe
Bitcoin powstał jako pieniądz bez pośredników. Dziś kryptowaluty to osobna klasa aktywów z wysoką zmiennością i handlem całą dobę.
Co porusza ceną
Napływy do ETF
Regulacje
Apetyt na ryzyko
W styczniu 2024 r. w USA dopuszczono do obrotu pierwsze spotowe ETF na bitcoina.
25 lat rynków na jednym wykresie
Najedź na wykres, aby zobaczyć wartość w każdym roku. W trybie „Porównaj” — w ile zamieniłoby się 1000 $.
Początek (2000)
1320
Koniec (2024)
5882
Zmiana
+346%
Średnio rocznie
+6,4%
Najlepszy rok (2013)
+30%
Maks. spadek
-38%
Wartości na koniec roku (Brent — średnia cena roczna), zaokrąglone. Dane orientacyjne; wyniki historyczne nie gwarantują przyszłych.
Kto rządzi na forexie
Udział walut w światowym obrocie. W każdej transakcji uczestniczą dwie waluty, dlatego suma wynosi 200%.
USD · Dolar amerykański88%
EUR · Euro31%
JPY · Jen japoński17%
GBP · Funt brytyjski13%
CNY · Juan chiński7%
AUD · Dolar australijski6%
CAD · Dolar kanadyjski6%
CHF · Frank szwajcarski5%
Źródło: Bank Rozrachunków Międzynarodowych (BIS), Triennial Central Bank Survey, 2022.
Kamienie milowe historii
Wydarzenia, które ukształtowały dzisiejsze rynki finansowe.
1602
Pierwsze akcje
Holenderska Kompania Wschodnioindyjska emituje akcje — w Amsterdamie powstaje pierwsza giełda.
1792
Powstanie NYSE
Porozumienie Buttonwood 24 maklerów z Wall Street daje początek Nowojorskiej Giełdzie Papierów Wartościowych.
1929
Wielki kryzys
Krach na giełdzie USA otwiera najgłębszy kryzys gospodarczy XX wieku.
1944
Bretton Woods
Dolar zostaje powiązany ze złotem po 35 $ za uncję, a pozostałe waluty z dolarem.
1960
Powstanie OPEC
Kraje eksportujące ropę łączą się, by wpływać na ceny światowe.
1971
Koniec standardu złota
USA przestają wymieniać dolary na złoto. Kursy stają się płynne — rodzi się współczesny forex.
1987
Czarny poniedziałek
Dow Jones traci 22,6% w jeden dzień — największy dzienny spadek w historii.
1999
Pojawia się euro
Jedenaście krajów Europy przyjmuje wspólną walutę; EUR/USD staje się najczęściej handlowaną parą.
2000
Bańka internetowa
Nasdaq traci niemal 80% w dwa i pół roku po boomie internetowym.
2008
Światowy kryzys finansowy
Upada Lehman Brothers, banki centralne obniżają stopy niemal do zera.
2009
Pierwszy bitcoin
Satoshi Nakamoto uruchamia sieć bitcoin — zaczyna się historia kryptowalut.
2020
Pandemia
Najszybszy krach w historii i równie szybkie odbicie. WTI na chwilę spada poniżej zera.
2024
ETF na bitcoina i rekordy złota
W USA startują spotowe ETF na bitcoina, a złoto bije rekordy wszech czasów.
Gotowy, by zacząć?
Rejestracja zajmuje kilka minut. Konto transakcyjne otworzy się w panelu klienta.